Solar İnverter Nedir? On-Grid, Off-Grid ve Hibrit Türleri

Solar inverter, güneş panellerinin ürettiği değişken doğru akımı (DC) evde ve iş yerinde kullanılan alternatif akıma (AC) çeviren cihazdır. Bu dönüşümü yaparken panellerden alınabilecek en yüksek gücü izler ve şebekede sorun çıktığında tesisi ayırır. Yazı, çatısına sistem kurmayı planlayan ev sahipleri ile şebekenin ulaşmadığı bağ evi, çiftlik gibi yerler için çözüm arayanlara göre hazırlandı. Sonunda hangi inverter türünün size uyduğunu ve satın alırken hangi değerlere bakacağınızı bileceksiniz.

İnverter türleri iki soruya göre ayrılır: sistem şebekeye bağlı mı ve akü kullanıyor mu?

Solar inverter ne iş yapar?

Panel tek başına prizdeki cihazları çalıştıramaz, çünkü ürettiği akım doğru akımdır ve gün içinde ışığa göre sürekli değişir. İnverter bu düzensiz çıkışı düzgün bir AC dalgasına çevirir; aynı anda panelin çalışma noktasını ayarlar ve şebekeyi izler. DC ile AC farkını ve dalga tiplerini inverter nedir yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz.

Düşük kayıplı dönüşüm

İnverterin başarısı dönüşüm verimiyle ölçülür: panelden gelen DC enerjinin ne kadarı AC olarak çıkıyorsa verim odur. Yüzde birlik fark bile yıllar boyunca toplam üretimde hissedilir.

MPPT nedir?

MPPT (maksimum güç noktası takibi), panelin o anki ışık ve sıcaklık koşulunda en çok güç verdiği gerilim ve akım noktasını bulma işlemidir. Işık yoğunluğu ve modül sıcaklığı gün içinde değiştiği için bu nokta da kayar. İnverter güç eğrisini sürekli tarar ve optimum çalışma noktasında kalır.

İzleme ve şebeke güvenliği

Cihaz üretimi kaydeder ve bir arıza olduğunda uyarı verir. Şebekeyi de sürekli izler: gerilim ya da frekans bozulursa veya elektrik kesilirse tesisi şebekeden ayırır. Böylece hatta çalışan teknisyenler, kesik sanılan hatta panelden gelen gerilimle karşılaşmaz.

Solar inverter türleri ve kullanım yerleri

On-grid inverter: şebeke bağlantılı inverter

Şebekeye bağlı çatı kurulumlarında kullanılan türdür. Gündüz üretilen enerji önce binadaki tüketimi karşılar, artan kısım sayaç üzerinden şebekeye akar. Akü olmadığı için maliyet düşer, ama elektrik kesildiğinde sistem de durur. On-grid inverter modelleri monofaze ve trifaze seçeneklerle gelir.

Off-grid inverter

Şebekenin olmadığı yerlerde akü ile birlikte çalışır. Panel enerjisi gündüz aküye dolar, inverter akşam ve gece bu enerjiyi AC'ye çevirir. Tam sinüs akıllı off-grid inverterlerin birçoğu MPPT şarj cihazını kendi içinde taşır; örneğin NuoVolt 6,2 kW 48 V Twin akıllı inverter panelden aküyü 120 A'e kadar şarj eder.

Hibrit inverter

On-grid ve off-grid özelliklerini birleştirir. Enerjiyi anında kullanır, fazlasını aküde saklar ve şebeke kesilince otomatik olarak akü moduna geçer. Hibrit inverter seçenekleri kesintinin sık yaşandığı bölgelerde ve güneş enerjisini akşam da kullanmak isteyen evlerde öne çıkar.

Mikro inverter ve güç optimizer

Mikro inverter her panele ayrı monte edilir ve dönüşümü panel başında yapar, bu yüzden bir paneldeki gölge diğerlerinin üretimini düşürmez. Güç optimizer ise panel başında yalnızca MPPT yapar ve bir dizi inverterle birlikte çalışır. Panel başına maliyet arttığı için iki çözüm de daha çok küçük ve karmaşık çatılarda tercih edilir.

Solar inverter seçerken bakılacak değerler

Güç ve panel uyumu

İnverter gücü genellikle panellerin toplam tepe gücüne (kWp) yakın seçilir. Örneğin 15 kWp'lik bir çatı için NuoVolt 15 kW trifaze on-grid LV hibrit inverter gibi 15 kW sınıfı bir cihaz düşünülür. Panel dizisinin gerilimi inverterin MPPT çalışma aralığında kalmalıdır, aksi halde verim düşer ya da cihaz zarar görebilir. Bu hesap panel sayısına ve bağlantı şekline bağlı olduğu için kurulumu yapan ekiple birlikte yapılmalıdır.

Monofaze mi, trifaze mi?

Binanın elektrik aboneliği tek fazlıysa monofaze, üç fazlıysa trifaze inverter gerekir. Büyük güçlü sistemler ve iş yerleri çoğunlukla trifaze çalışır.

Akülü sistemlerde voltaj ve akü uyumu

Off-grid ve hibrit modellerde inverterin akü voltajı, yani 12, 24 ya da 48 V, akü grubuyla aynı olmalıdır. Lityum akü kullanılacaksa inverterin bu akü tipini desteklediği ve akünün yönetim sistemiyle (BMS) haberleşebildiği teknik föyden kontrol edilir. Uyumlu seçenekler için LiFePO4 lityum akü modelleri listesine bakabilirsiniz.

İnverter markaları

Türkiye'de bu alanda sık karşılaşılan markalar arasında Growatt, Huawei, SMA, Fronius, Deye, GoodWe, Sungrow, Solis ve Tunçmatik var. Marka seçerken garanti şartlarına ve Türkiye'de servis desteğine bakmak işe yarar.

Sık Sorulan Sorular

Elektrik kesilince on-grid inverter çalışır mı?

Çalışmaz. Şebeke kesildiğinde güvenlik gereği tesisi ayırır; kesinti sırasında elektrik isteniyorsa akülü hibrit sistem gerekir.

Solar invertör ile solar inverter aynı şey mi?

Evet, ikisi aynı cihazın farklı yazılışıdır. Teknik belgelerde fotovoltaik inverter ya da güneş enerjisi inverteri adı da geçer.

İnverter nereye monte edilir?

Serin, gölgeli ve havalandırması iyi bir duvara monte edilir. Doğrudan güneş alan ya da kapalı ve sıcak bir yer verimi düşürür, cihazın ömrünü de kısaltır.

Mikro inverter mi, dizi inverter mi?

Gölgesiz ve tek yöne bakan bir çatıda dizi inverter daha az parçayla işi görür. Gölge alan ya da farklı yönlere bakan küçük çatılarda mikro inverter üretim kaybını azaltır.

Özet: size uygun solar inverter hangisi?

Solar inverter seçimi, sistemin şebekeye bağlı olup olmadığı ve akü isteyip istemediğinizle başlar. Kesintinin nadir olduğu bir şebekede on-grid, şebekesiz bir yerde off-grid, kesinti yaşanan evde hibrit model öne çıkar. Ardından güç, MPPT aralığı ve faz sayısını panellerinize göre eşleştirin. Panel ve aküyle uyumlu hazır setler şebekeye bağlı hibrit paketler kategorisinde bulunuyor.

inverter-invertor-nedir.md